وملايم اين كلام است قصص واخبارى كه در نقل مشاهده آن جناب در زمان غيبت در متون كتب وبطون دفاتر مبثوث است ، وفى الجملة بعد از التفات تفصيلي به تمام آن قصص متواتر است ، اگر چه بعض آنها هم في نفسه بر وجهي استكه افاده قطع مىكند ، پس ضعف سند بعضي وضعف دلالت بعضي ديگر ابدا مايه قدح در صحت مضمون مجموع آنها نخواهد شد ، چنانچه حال جميع متواترات يا أكثر آنها أزين قبيل است . نطق : بمعنى تكلم بصوت وحروفى است كه مفهوم معنى باشد چنانچه در ( قاموس ) است ، پس مطلق تكلم نيست بلكه ظهور في الجملة ، وافهام معنى در أو مأخوذ است ، واتصاف آن جناب به اين وصف بملاحظة ارتفاع تقيه وظهور كلمه وانكشاف استار وتبيين اسرار است در عصر آن جناب ، چنانچه از ملاحظه اخبار كثيره وارده در سيره ووتيره آن حضرت معلوم مىشود به خلاف آباء أطهار آن جناب كه به جهت غلبه ظالمين وعدم استعداد نفوس ، اسرار علوم ولباب معارف را مكتوم داشتند ، چنانچه جناب أمير المؤمنين عليه السلام اشاره به صدر مبارك فرمود وگفت : ان هيهنا لعلما جما لو أصبت له حملة " ( 1 ) و " لو " در اين مقام براي أتمنى [ تمنى - ظ ] است . وهو سيد الساجدين ( ع ) فرمود : انى لاكتم من علمي جواهره * كي لا يراه أخو جهل فيفتتنا ورب جوهر علم لو أبوح به * لقيل لي أنت ممن تعبد الوثنا

--> ( 1 ) حكمة 147 نهج البلاغة صبحي ص 494 .